१४० ढाक्याची मलमल

                            १४० ढाक्याची मलमल 

     औरंगजेब आपल्या दरबारात बसलेला होता . भेटी नजराणे देण्याची वेळ . एक विणकर पुढे आला . कुर्निसात केला आणि भेटीची छोटीशी डबी त्याने समोर धरली .  राजाने डबी उघडली . पांढरे शुभ्र तलम रेशमी वस्त्र बाहेर येऊ लागले . ' इन्शाल्ला ! ' बादशहा नकळत ओरडला . डोळ्यांचे पारणे फेडणारा तो कलाकुसरीचा अप्रतिम नमुना !
     औरंगजेबाने ते वस्त्र त्याची लाडकी मुलगी झेबुन्निसाला दिले . तारुण्यसुलभ उत्सुकतेने झेबुन्निसा ते वस्त्र घेऊन पळाली. तिच्या मागे दासीही पळाल्या .  ते वस्त्र, ढाक्याची ती प्रसिद्ध मलमल त्यांनी तिला नेसविली . दर्पणापुढे उभी केली आणि …. 
     झेबुन्निसाचे सौंदर्य त्या वस्त्रातून उठून दिसत होते .  जणू त्या वस्त्राचे अस्तित्वच  नाकारत होते . ती लाजली . लटक्या रागाने दासींना मारायला धावली . दासी पळाल्या .  दर्पण, झेबुन्निसाला तिचे सौंदर्य दाखवत होता . डोळ्यातून टपकणारा प्रत्येक कुतूहलाश्रू तिला  अधिकाधिक पारदर्शी करत होता . त्या आरस्पानी सौंदर्याला तीन चांद अधिक लावत होता . 

१३९ गुरुपौर्णिमा

१३९ गुरुपौर्णिमा 

     अध्यक्ष महाशय पूज्य गुरुजन आणि माझ्या प्रिय बंधू भगिनीनो .  आज गुरुपौर्णिमा  . त्यानिमित्ताने मी तुम्हाला दोन शब्द सांगणार आहे ते तुम्ही शांत चित्ताने ऐकून घ्यावेत अशी माझी नम्र विनंती . 

     गुरुपौर्णिमा हा दिवस आपल्या भारतात प्राचीन काळापासून साजरा होत आला आहे . गुरु म्हणजे आपल्याला ज्ञान देणारा,  शिकविणारा . त्याच्या प्रती कृतज्ञता व्यक्त करणारा दिवस म्हणजे गुरुपौर्णिमा . 

     जगाचा आद्य गुरु म्हणजे भगवान वेद व्यास . व्यासांनी ज्ञानाचे भांडार जगाला खुले केले . त्यांनी त्यासाठी अखंड प्रवास केला, खूप कष्ट सहन केले, प्रचंड माहिती जमविली . चार वेद, अठरा पुराणे, महाभारत आणि भागवत एवढे मोठे साहित्य भांडार व्यासांनी आमच्यासाठी दिले . म्हणून म्हणतात ' व्यासोच्छिष्ठं जगत् सर्वम् ' आज त्यांचे स्मरण करण्याचा दिवस . 

     गुरु म्हणजे आपल्याला दिशा दाखविणारा . चांगल्या वाटेने नेणारा . आपल्या संस्कृतीत यांची अनेक उदाहरणे आहेत . ऋषी विश्वामित्र आणि राजा राम, गुरु सांदिपनी आणि शिष्य कृष्ण, समर्थ रामदास आणि छत्रपती शिवाजी, रामकृष्ण परमहंस आणि स्वामी विवेकानंद, आमच्या देशातील गुरुशिष्य परंपरेला या माणसांनी महान बनविले आहे .

     संध्याकाळची वेळ होती . खूप पाऊस पडत होता .  नदीचे पाणी वाढायला लागले. हळूहळू ते बांधाला, त्याच्या वरच्या टोकाला टेकले . बांध ओलांडून ते शेतात यायला लागले .  आरुणी विचार करू लागला . बांध फुटला तर पाणी शेतात घुसेल . सगळे शेत वाहून जाईल . मग आपण खाणार काय ? आता काय करावे बरे ? त्याने बांधावर माती घालयला सुरुवात केली . पण वेगाने वाहणारे पाणी त्या मातीने थोडेच थांबेल ? घातलेली माती वाहून जाऊ लागली . आरुणीने क्षणभर विचार केला आणि त्या बांधावर स्वतः ला झोकून दिले . 

१३८ गूळ खाणे सोडून दे

१३८ गूळ खाणे सोडून दे 

मुलाला गूळ खाण्याची खूप सवय होती . व्यसनच म्हणा ना ! कितीही सांगितले तरी तो ऐकायचा नाही . आईने स्वतः किती प्रयत्न केले . शिक्षकांना, गावाच्या लोकांना सांगायला सांगितले . सांगितले तेवढाच वेळ . पुनः ये रे माझ्या मागल्या . आईने त्याला वैद्याकडे न्यायचे ठरविले .
एके दिवशी आई मुलाला घेऊन वैद्याकडे गेली . वैद्याने चौकशी केली . येण्याचे कारण विचारले . आईने आपल्या येण्याचे कारण सांगितले . मुलाच्या गूळ खाण्याच्या वाईट सवयीविशी तक्रार केली . मुलाला काहीतरी सांगण्याची विनंती केली . वैद्य आपले काम करीत राहिला . त्याने त्यांना घरी जायला सांगितले .

मुलाची सवय चालू होती . आईने पुन्हा वैद्याकडे जायचे ठरविले . आणि मुलासमवेत ती गेलीही . वैद्याला तिने पुनः विनंती केली . वैद्य काही बोलला नाही .
महिन्याभराने ती परत गेली . वैद्याने मुलाला आपल्या समोर बसविले . तो म्हणाला, " मुला, तू गूळ खातोस . खातोस ते ठीक आहे . पण तू खूप खातोस . खूप खाणे हे बरोबर नाही . हि वाईट सवय आहे . गूळ खाणे सोडून दे . "
आई घरी आली . आणि काय आश्चर्य ! त्या दिवसापासून मुलाने गूळ खाणे सोडून दिले . काही दिवसांनी आई त्या वैद्याकडे गेली . ती म्हणाली, " महाराज, तुमच्या साध्या दोनचार वाक्यांनी माझ्या मुलाची दीर्घ काळाची वाईट सवय सहज निघून गेली . मला आश्चर्य वाटते त्या गोष्टीचे की, ती साधी चारदोन वाक्ये सांगायला तुम्ही मला तीन वेळा का बोलाविले ? "
मंद स्मित करीत वैद्य म्हणाले, " ते दोन महिने मला माझी गूळ खाण्याची सवय मोडायला लागले . "