Saturday, February 1, 2025

१५० शिवी त्याने हिब्रू भाषेत दिलीय

                  १५०  शिवी त्याने हिब्रू भाषेत दिलीय


इस्त्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष गाडीने चालले होते.

रस्त्यावर मुलांचा खेळ चालला होता.

गाडीमुळे खेळात व्यवधान आले.

भडक डोक्याच्या एका मुलाने फाडकन एक शिवी दिली.

चालकाने गाडी थांबविली.

तो त्या मुलाला पकडायला धावणार.....

तोच राष्ट्राध्यक्षाने चालकाला थांबविले.

त्या मुलाला जवळ बोलाविले.

पाठीवर कौतुकाची थाप दिली.

आ वासलेल्या चालकाला तोंड मिटायला सांगत ते म्हणाले.

' मुलाने शिवी दिली हे चुकले,

पण अत्यानंदाची गोष्ट म्हणजे हि शिवी त्याने हिब्रू भाषेत दिलीय. '


१४९ शिर्डी प्रसंग

                                                                          १४९ शिर्डी प्रसंग 


एका प्रसिद्ध देवालयाला जाण्याचा प्रसंग आला . आम्ही सगळे विद्यार्थी . बरोबर एक स्थानिक मार्गदर्शक . तोही विद्यार्थीच . आमच्याच बरोबर शिकणारा .  
     आम्ही शहरात प्रवेश केला . रात्र बरीच झाली होती .  मार्गदर्शकाने एक हॉटेल बघितले . रात्रीचे साडेअकरा वाजले होते . आमचे सामान आम्ही लॉकर मध्ये ठेवले . सामुदायिक जागेवर झोपण्यासाठी गादी उशी घेतली आणि अंथरुणावर अंग टाकले . 
     डोळा लागतो न लागतो तोच मार्गदर्शक पुन्हा आला . त्याने चांगल्या हॉटेलची सोय केली होती . आम्ही गाद्या आवरल्या . लॉकर मधून सामान काढायचे होते . मालकाकडे किल्ल्या मागितल्या .  तो म्हणाला, ' आणि एका दिवसाचे भाडे द्या . ' 
     आम्ही प्रश्नार्थक नजरेने बघितले . अत्यंत कोरडेपणाने त्याने घड्याळ पुढे केले .  ' आमचा दिवस बारा वाजता बदलतो . ' तो म्हणाला . घड्याळ्यात साडेबारा वाजले होते .
     आम्ही एक शब्दही न बोलता एका तासासाठी दोन दिवसांचे भाडे दिले आणि बाहेर पडलो . ज्या देवावर त्याचे हॉटेल चालते त्याचा दिवस मात्र पहाटे बदलणार होता . 

१४७ तुम्ही करा वा मरा

                                      १४७  तुम्ही करा वा मरा 


महाराज आणि ब्रिटिश अधिकारी यांची चर्चा चालू होती . विषय होता ' भारतीय सैन्य पराक्रम असूनही मागे का पडते ' याची . तो ब्रिटिश अधिकारी महाराजांना म्हणाला आपण प्रत्यक्ष प्रयोग करून बघू.

राजवाड्याजवळचे  भले मोठे मैदान आणि त्याला लागूनच वाहणारी नदी . मैदानात भारतीय व ब्रिटिश सैन्याची एकेक तुकडी . 
राजाने  तुकडीला इशारा केला.  ' तेज चल  '  तुकडीने संचलन सुरु केले . एक दो एक दो . ते नदीच्या दिशेने चालत होते . एक दो एक दो . नदीचा काठ आला . दोघांनी मागे वळून बघितले . संचलन सुरूच . नदीकाठचा चिखल, पाणी, भिजणारे चामड्याचे बूट . चारपाच माना वळल्या . तरीही आज्ञा नाही . पाणी गुडघ्याला लागले, कंबर भिजली. पाण्याने मानेला स्पर्श करताच  सगळे वळले . अहो,  ' पीछे मूड  '  द्या.  
' वळा आता  ' तुकडी प्रमुख उद्गारला .  
 ब्रिटिश अधिकाऱ्याने आपल्या तुकडी प्रमुखाला इशारा केला . ' प्रचल  ' एक दो एक दो . ते नदीच्या दिशेने चालायला लागले . एक दो एक दो . नदीचा काठ आला . संचलन चाललेले . नदीकाठचा चिखल, पाणी, भिजणारे चामड्याचे बूट.  तरीही आज्ञा नाही . पाणी गुडघ्याला लागले, कंबर भिजली. पाण्याने मानेला स्पर्श केला . हनुवटी, तोंड, नाक. नाकात पाणी गेले आणि जोरदार आज्ञा अली.  ' अबाउट टर्न  ' 
नखनाकांत भिजलेले ब्रिटिश सैन्य आपल्या जागेवर येऊन उभे राहिले . 
ब्रिटिश अधिकारी राजाला बघत होता . राजा आपल्या सैन्याला. 
 

१४६ संघर्ष हेच जीवन

                                               १४६  संघर्ष हेच जीवन 


एका गावात एक शेतकरी रहात होता. तसा तो कष्टाळू, मेहनती. देवावर विश्वास असलेला. त्याची शेती पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून. पाऊस कधी भरपूर पडे कधी सरासरी. उत्पन्न कधी चांगले कधी जेमतेम.
एके वर्षी पाऊस कमी पडला. शेतक-याला बराच फटका बसला. राग आला त्याचा देवाचा. त्याने देवाला प्रसन्न करायचे ठरविले. तो तप करायला लागला.
देव प्रसन्न झाला. ' भक्ता काय पाहिजे ते माग. ' देव म्हणाला. शेतक-याने हुशारी दाखविली. ' देवा मला ऋतुचक्र दे. ' तो म्हणाला.
देव उद्गारला, " तथास्तु "
पुढील वर्षी शेतक-याने शेत लावले. शेताला हवा तसा पाऊस, पाहिजे तसे हवामान. ऋतुचक्रच त्याच्या ताब्यात ना ! कधी नव्हे तसे अभूतपूर्व पीक. वा-यावर धान चौफेर डोलताहे.
शेतक-याने कापणी करायचे ठरविले. कापणी सुरू झाली. बघतो तर काय, कणसात आत दाणाच भरलेला नाही. शेतकरी लागला रडायला. त्याने देवाचा धावा केला. देव प्रकट झाला. शेतक-याने आपली व्यथा सांगितली. देव हसला आणि म्हणाला, " वत्सा, कष्ट केल्याविना फळ मिळते का कधी ? हातोडीचे घाव सोसल्याविना देव बनतो का कधी ? अागीत होरपळल्याशिवाय सोने चकाकते का कधी ? बेटा संघर्ष हेच जीवन आहे. "

१४५ मी माणूस जोडला

                                                                १४५  मी माणूस जोडला


     भारतीय स्वातंत्र्यानंतरचा काळ. गावातील शाळा. एक  उपक्रमशील शिक्षक मुलांना शिकवित होते. 
देशभक्तीचा पाठ शिकविताना त्यांनी मुलांना भारताचे एकेक मानचित्र दिले. ते म्हणाले, " मुलांनो, हे मानचित्र फाडा. त्याचे तुकडे तुकडे करा. "
मुलेच ती ! त्यांनी भराभर त्या मानचित्राचे तुकडे केले. आपल्या बाकावर पसरून ठेवले. 
शिक्षक म्हणाले, " वा, छान ! आता हे तुकडे जोडा. मानचित्र पुन्हा तयार करा. "  
मुले तुकडे जोडायला लागली. पण काही जमेना. 
मागच्या बाकावर बसणारा अष्टावधानी मुलगा उभा राहिला. शिक्षकांना म्हणाला, " गुरुजी, मी बनवले मानचित्र. " गुरुजींनी बघितले. " छान. " ते म्हणाले. 
त्या मुलाला वर्गासमोर उभे करीत गुरुजींनी विचारले, " कसे काय केलेस तू ? "  
मुलगा अभिमानाने म्हणाला, " गुरुजी, मानचित्राच्या मागे माणसाचे चित्र होते. मी माणसाला जोडले. मानचित्र तयार झाले. " 
मुलांकडे बघत गुरुजी म्हणाले, " मुलांनो, तुम्ही चांगले नागरिक बना. देश तयार होईल. देश म्हणजे देशातील माणसे. "

१४४ नमस्कार मूर्तीला

                                                                १४४  नमस्कार मूर्तीला 


सकाळ झाली. कुंभार नेहमीप्रमाणे अर्थार्जनाला बाहेर पडला. आज त्याला देवमूर्ती  बाजारात विकायला न्यायची होती. बऱ्याच परिश्रमाअंती मनाजोगी सुरेख मूर्ती त्याने बनविली होती. 
बाजारात जात असताना या सुंदर मूर्तीला बघून अनेक जण हात जोडीत, नमस्कार करीत. गाढवाला वाटे लोक आपल्याला नमस्कार करीत आहेत. ते मध्ये मध्ये छाती ताठ करून थोडा वेळ थांबे, नमस्कार घेई. 
कुंभार बाजारात पोचला. त्याने ती मूर्ती योग्य किमतीला विकली.   जीवनोपयोगी सामान घेऊन तो परतला. वाटेत काही मंडळी दिसताच गाढव छाती ताठ करून उभे राहिले. गाढव थांबताच मालकाने त्याकडे पाहिले. त्याला अंदाज आला. आपल्या हाती असलेल्या काठीचा एक जोरदार रट्टा त्याने गाढवाच्या पाठीत हाणला. "  मघाशी लोकांनी केलेले नमस्कार देवाच्या मूर्तीला होते. तुला नव्हते गाढवा ! "
गाढव पुन्हा न थांबता घराकडे परतले.

Friday, January 31, 2025

१४३ देव त्या माहुतातही

                                                   १४३  देव त्या माहुतातही 


     एकदा रामकृष्ण परमहंस आपल्या शिष्यांना ' सर्व चराचर सृष्टीमध्ये त्या सर्वशक्तिमान परमेश्वराचा वास असतो ' हा विषय समजावून सांगत होते.
     नवीनच आलेल्या एका शिष्याने स्वामी रामकृष्ण यांना प्रश्न केला,  " माणसांमध्ये जसा जीव असतो तसाच प्राणीमात्रात असतो काय ? "     
     रामकृष्णानी ' होय ''असे उत्तर दिले. 
     एके दिवशी रामकृष्ण त्या शिष्या समवेत रस्त्याने चालले होते. अकस्मात समोरून एक पिसाळलेला हत्ती येऊ लागला. हत्तीवरील माहूत ओरडत होता.  ' हत्ती पिसाळलाय. बाजूला व्हा !  बाजूला व्हा ! '
   रामकृष्ण विनाविलंब बाजूला झाले. शिष्य मात्र आहे तिथे रस्त्याच्या मधोमधच उभा राहिला. तो विचार करीत होता. जो जीव माझ्यात आहे, तो या हत्तीतही आहेच ना ! 
      इतक्यात हत्ती जवळ पोहोचला.  हत्तीने त्याला आपल्या सोंडेत पकडले आणि दूरवर भिरकावून दिले. सुदैवाने तो मातीत पडला. परंतु उंचावरून पडल्याने त्याचे अंग चांगलेच सडकून निघाले. 
     स्वामीजी जवळ आल्यावर त्यांच्याकडे रागाने बघत शिष्य उद्गारला, " हाच ना तुमचा परमेश्वर, जो हत्तीत आहे ? "
     शिष्याला आपादमस्तक न्याहाळत मिश्किलपणे रामाकृष्ण म्हणाले, "  तो परमेश्वर त्या माहुतातही आहे. तू नाही ऐकलेस त्याचे ! "